السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
100
تفسير الميزان ( فارسي )
الْبُشْرى فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَفِي الآخِرَةِ لا تَبْدِيلَ لِكَلِماتِ اللَّه ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ » « 1 » . و در جمله اى كه بعد از رؤياى يوسف و تعبير پدرش آورده و فرموده : « لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِه آياتٌ لِلسَّائِلِينَ » اشعار به اين معنا دارد كه گويا اشخاصى از رسول خدا ( ص ) داستان يوسف و يا مطلبى را سؤال كرده بودند كه با اين داستان ارتباط داشته ، و اين اشعار مؤيد آن رواياتى است كه مىگويد قومى از يهود ، مشركين مكه را وادار كردند تا نزد رسول خدا ( ص ) شده از سبب انتقال بنى اسرائيل به مصر پرسش كنند - چون بنى اسرائيل فرزندان يعقوب بودند كه خود ساكن سرزمين شام بودند - مشركين هم اين سؤال را در ميان نهادند ، و در جوابشان اين سوره نازل شد . بنا بر اين ، غرض اين سوره ، بيان داستان يوسف ( ع ) و داستان آل يعقوب است . خداوند با بيان اين داستان غرض عالى از آن را استخراج كرده است و آن مساله ولايت خداى تعالى نسبت به بندگان مخلص است كه در ابتداء و خاتمه اين سوره بطور چشمگيرى منعكس است . و اين سوره بطورى كه از سياق آيات آن برمىآيد در مكه نازل شده ، و اينكه در بعضى از روايات منقوله از ابن عباس آمده كه « چهار آيه آن ، يعنى سه آيه اول و آيه » لَقَدْ كانَ فِي يُوسُفَ وَإِخْوَتِه آياتٌ لِلسَّائِلِينَ « در مدينه نازل شده » صحيح نيست ، زيرا با وحدت سياقى كه در آيات اين سوره است منافات دارد . * ( « الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ » ) * اشاره با « تلك » كه مخصوص اشاره به دور است به منظور تعظيم مشار اليه ( آيات ) آمده ، و ظاهرا مقصود از « كتاب مبين » همين قرآنى است كه مىخوانيم چون اين قرآن هم خودش واضح و روشن است و هم روشن كننده معارفى الهى و حقايقى است كه متضمن مبدأ و معاد است . و اگر در اين آيه ، كتاب را به وصف « مبين » و در اول سوره يونس به وصف « حكيم » توصيف كرده ، و در آنجا فرموده : « تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ » براى اين است كه اين سوره در باره داستان آل يعقوب و بيان آن نازل شده ، و كلمه « مبين » به معناى بيان كننده است ،
--> ( 1 ) آگاه باشيد كه اولياى خدا نه خوفى بر ايشان است و نه اندوهگين مىشوند ، كسانى كه ايمان آورده و ( در زندگى همواره ) متقى بودند براى ايشان است بشارت در زندگى دنيا و آخرت ، كلمات خدا تغيير پذير نيست ، اين همان رستگارى بزرگ است . سوره يونس ، آيه 62 - 64